Notariusz (dawniej rejent - od słowa regent czyli uprawniona osoba, sprawująca władzę w imieniu monarchy, gdy ten nie może wykonywać swoich obowiązków) – mianowany przez ministra sprawiedliwości prawnik notariatu upoważniony do sporządzania aktów notarialnych i dokonywania innych czynności notarialnych.

edytuj Wybrane zadania notariusza (czynności notarialne)

• sporządzanie aktów notarialnych
• sporządzanie aktów poświadczenia dziedziczenia
• sporządzanie poświadczeń:
  • własnoręczności podpisu
  • zgodności odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem
  • daty okazania dokumentu
  • pozostawania osoby przy życiu lub w określonym miejscu
• doręczanie oświadczeń
• spisywanie protokołów (np. walnych zgromadzeń organizacji społecznych, spółek),
• sporządzanie protestów weksli i czeków,
• przyjmowanie na przechowanie dokumentów, pieniędzy i papierów wartościowych,
• sporządzanie wypisów, odpisów i wyciągów dokumentów,
• sporządzanie projektów aktów, oświadczeń i innych dokumentów.

edytuj Uprawnienia

Notariusz w zakresie swoich uprawnień działa jako osoba zaufania publicznego, korzystając z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym. Czynności dokonane przez notariusza mają charakter dokumentu urzędowego. Przy dokonywaniu czynności notarialnych notariusz jest obowiązany czuwać nad należytym zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron oraz innych osób, dla których czynność ta może powodować skutki prawne. Rolą notariuszy w systemie prawnym Rzeczypospolitej Polskiej jest zapobieganie sporom sądowym poprzez zapewnienie pewności i bezpieczeństwa obrotu. Dlatego, z formalnego punktu widzenia, notariusze nie wykonują usług jak adwokaci czy radcowie prawni lecz dokonują czynności notarialnych, podobnie jak sądy.

edytuj Taksa notarialna i podatki

Notariusz za swoje czynności pobiera taksę notarialną, opłatę ustalaną rozporządzeniem ministra, która jest uzależniona od typu czynności i wartości przedmiotu czynności notarialnej. Poza tym notariusz jest płatnikiem (czyli poborcą) podatku od czynności cywilnoprawnych i podatku od spadków i darowizn oraz pobiera i odprowadza do sądu opłaty sądowe.

edytuj Regulacja prawna w Polsce

Działalność notariuszy reguluje ustawa z dnia 14 lutego 1991 roku Prawo o notariacie^[1]. Ustrój notariatu w Polsce jest podobny do ustroju notariatu w innych krajach prawa łacinskiego, czyli wywodzących swoje prawo cywilne z prawa rzymskiego. Nie należy mylić notariuszy Europy kontynentalnej (ang. "notary of civil law") z notary public funkcjonującymi w krajach anglosaskich (głównie USA, Wielka Brytania i Irlandia).

edytuj Linki zewnętrzne

• Notariat Rzeczypospolitej Polskiej (serwis Krajowej Rady Notarialnej)

Przypisy