| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
Prokurator – funkcjonariusz publiczny prokuratury uprawniony do samodzielnego wykonywania czynności prokuratorskich. Jako funkcjonariusz prokuratury strzeże praworządności oraz czuwa nad ściganiem przestępstw.
W II Rzeczypospolitej i Polsce Ludowej istniały trzy stopnie służbowe w prokuraturze:
- prokurator
- wiceprokurator
- podprokurator
Spis treści |
edytuj Urząd
edytuj Kategorie
Obecnie w Polsce, zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, prokuraturę stanowią:
- Prokurator Generalny
- prokuratorzy powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury
- prokuratorzy wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury
- prokuratorzy Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.
Funkcję Prokuratora Generalnego sprawuje z urzędu Minister Sprawiedliwości - od 2010 r. Prokurator Generalny będzie powoływany przez prezydenta na jedną sześcioletnią kadencję, spośród dwóch kandydatów. Mają ich wskazywać Krajowa Rada Sądownictwa i Krajowa Rada Prokuratorów.
Prokuratorami powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury są prokuratorzy Prokuratury Krajowej, prokuratur apelacyjnych, okręgowych i rejonowych.
Prokuratorami wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury są prokuratorzy Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wojskowych prokuratur okręgowych i wojskowych prokuratur garnizonowych.
Prokuratorami Instytutu Pamięci Narodowej są prokuratorzy Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu oraz oddziałowych komisji ścigania zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. a także prokuratorzy Biura Lustracyjnego i oddziałowych Biur Lustracyjnych
edytuj Powołanie
Prokuratorem może być powołany ten, kto:
- posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich
- jest nieskazitelnego charakteru
- ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne uznane w Polsce
- jest zdolny, ze względu na stan zdrowia, do pełnienia obowiązków prokuratora
- ukończył 26 lat
- złożył egzamin prokuratorski lub sędziowski[1]
- pracował w charakterze asesora prokuratorskiego lub sądowego co najmniej rok albo odbył w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury okres służby przewidziany w przepisach o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych[1] [2]
Ponadto na prokuratora w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury może być powołany tylko oficer zawodowy lub oficer służby okresowej.
Prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury powołuje Prokurator Generalny, a prokuratorów wojskowych jednostek organizacyjnych prokuratury - Prokurator Generalny na wniosek Ministra Obrony Narodowej
Prokuratorów Głównej Komisji oraz oddziałowych komisji powołuje Prokurator Generalny na wniosek Prezesa IPN.
edytuj Utrata uprawnień
edytuj Status
edytuj Niezależność
edytuj Sytuacja materialna
Zarobki prokuratorów są regulowane odpowiednimi ustawami i rozporządzeniami,.uzależnione są od umiejscowienia w hierarchii prokuratorskiej i zajmowanej funkcji. Zajmowane stanowiska kierownicze (kierownik sekcji, naczelnik wydziału, Prokurator Rejonowy, Okręgowy lub Apelacyjny) zwiększają zasadnicze wynagrodzenie o 10-20 procent.
edytuj Prawa i obowiązki
edytuj Obowiązki
Prokurator jest obowiązany postępować zgodnie ze ślubowaniem prokuratorskim, w służbie i poza służbą strzec powagi sprawowanego urzędu i unikać wszystkiego, co mogłoby przynieść ujmę godności prokuratora lub osłabiać zaufanie do jego bezstronności. W okresie zajmowania stanowiska prokurator nie może należeć do partii politycznej ani brać udziału w żadnej działalności politycznej (ubiegającemu się o mandat posła, senatora albo radnego udziela się urlopu bezpłatnego na czas kampanii wyborczej). Prokurator jest obowiązany stale podnosić kwalifikacje zawodowe. Ustawa nakłada też na prokuratora obowiązek uczestniczenia w szkoleniach i innych formach doskonalenia zawodowego.
edytuj Uprawnienia
edytuj Aplikanci i asesorzy
edytuj Aplikant
edytuj Asesor
edytuj Zobacz też
edytuj Linki zewnętrzne
- Stowarzyszenie Prokuratorów Rzeczypospolitej Polskiej
- Zbiór Zasad Etycznych Prokuratora
- Standardy Zawodowej Odpowiedzialności, Podstawowych Obowiązków i Praw Prokuratorów (ang.)
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 1985 r. Nr 31, poz. 138)
- Wskazania ONZ dotyczące prokuratorów
- Zalecenie Rec(2000)19 Rady Europy z dnia 6 października 2000 r. dotyczące roli prokuratury w wymiarze sprawiedliwości w sprawach karnych
Przypisy
- ↑ 1,0 1,1 nie dotyczy:
- profesorów i doktorów habilitowanych nauk prawnych w polskich szkołach wyższych, w Polskiej Akademii Nauk oraz w instytutach naukowo-badawczych i innych placówkach naukowych
- sędziów oraz oficerów, którzy w sądach wojskowych zajmowali stanowiska sędziów
- adwokatów oraz radców prawnych, którzy wykonywali ten zawód co najmniej trzy lata
- ↑ nie dotyczy notariuszy
Artykuł uwzględnia stan prawny na 9 września 2006. Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawniczych.